काठमाडौं । नेपाल लेयर्स कुखुरापालक संघले अण्डाको फार्म समर्थन बिक्री मूल्य निर्धारण गरेको छ। संघले २०८३ भदौ ३ गते काठमाडौंमा सम्पन्न भौतिक तथा भर्चुअल बैठकबाट देशभरका अण्डा उत्पादक किसानहरूको राय, परामर्श तथा सिफारिसका आधारमा नयाँ मूल्य निर्धारण गरेको हो।
संघले जारी गरेको सूचनाअनुसार २०८३ भदौ ४ गतेदेखि चितवनलाई आधारमानी अण्डाको फार्म समर्थन बिक्री मूल्य लागू हुने भएको छ। संघले तोकेको नयाँ मूल्यअनुसार कारोबार गर्न सम्बन्धित व्यवसायी तथा अण्डा उत्पादक किसानहरूलाई अनुरोध गरिएको छ।
नयाँ मूल्यअनुसार XL अण्डाको फार्म समर्थन बिक्री मूल्य प्रतिक्रेट ५९० रुपैयाँ कायम गरिएको छ। यसैगरी ठूलो अण्डा प्रतिक्रेट ५७५ रुपैयाँ र मिडियम अण्डा प्रतिक्रेट ५३५ रुपैयाँ निर्धारण गरिएको छ। त्यस्तै, सानो अण्डा ३,२०० रुपैयाँ प्रति पेटीका दरले कायम गरिएको संघले जनाएको छ।
संघले अण्डाको वर्गीकरणअनुसार मूल्य निर्धारण गरेको हो। सूचनामा XL अण्डाको साइज करिब ६८ ग्रामभन्दा माथि, ठूलो अण्डा ६३ देखि ६८ ग्राम र मिडियम अण्डा ५८ देखि ६३ ग्रामको दायरामा उल्लेख गरिएको छ। यस आधारमा विभिन्न साइजका अण्डाको फार्म मूल्य फरक–फरक निर्धारण गरिएको हो।
नेपालको लेयर्स पोल्ट्री क्षेत्रमा उत्पादन लागत, दाना, चल्ला, औषधि, श्रम, विद्युत् तथा अन्य व्यवस्थापन खर्च बढ्दै गएको अवस्थामा अण्डाको बिक्री मूल्यले किसानको उत्पादन लागत धान्नुपर्ने अवस्था रहेको व्यवसायीहरूले बताउँदै आएका छन्। अण्डाको बजार मूल्यमा हुने उतारचढावका कारण किसानले कहिले लागतभन्दा कम मूल्यमा उत्पादन बिक्री गर्नुपर्ने र कहिले बजारमा मागअनुसार मूल्य समायोजन हुने अवस्था देखिँदै आएको छ।
संघले देशभरका अण्डा उत्पादक किसानको राय तथा सुझावलाई आधार बनाएर फार्म समर्थन मूल्य निर्धारण गरेको जनाएको छ। फार्मबाट बजारसम्म अण्डा पुग्दा ढुवानी, क्रेट, श्रम तथा अन्य खर्च थपिने भएकाले फार्म समर्थन मूल्य र उपभोक्ताले तिर्ने अन्तिम बजार मूल्यमा फरक हुन सक्ने व्यवसायीहरूको भनाइ छ।
संघको सूचनामा उपभोक्ता मूल्यमा प्रति गोटा २५ रुपैयाँ उल्लेख गरिएको छ। अण्डाको मूल्य निर्धारण गर्दा किसानले पाउने फार्म मूल्यसँगै उपभोक्तासम्म पुग्दाको बजार व्यवस्थापनलाई समेत ध्यान दिनुपर्ने आवश्यकता व्यवसायीहरूले औंल्याउँदै आएका छन्।
अण्डा नेपाली उपभोक्ताको दैनिक खाद्य पदार्थमध्ये महत्वपूर्ण स्रोतका रूपमा रहेको छ। विशेषगरी कम लागतमा उच्च गुणस्तरको प्रोटिन उपलब्ध गराउने खाद्य पदार्थका रूपमा अण्डाको उपभोग बढिरहेको अवस्थामा यसको उत्पादन र बजार व्यवस्थापनलाई स्थिर बनाउनुपर्ने आवश्यकता रहेको पोल्ट्री क्षेत्रको भनाइ छ।
नेपालमा लेयर्स कुखुरापालनमा ठूलो लगानी भएको भए पनि बजारमा मूल्यको अस्थिरता, उत्पादन लागत वृद्धि, मागअनुसार आपूर्ति व्यवस्थापन, बिचौलियाको प्रभाव तथा कहिलेकाहीँ हुने अव्यवस्थित बजारका कारण किसानहरू समस्यामा पर्ने गरेका छन्। यस्तो अवस्थामा फार्म समर्थन मूल्यले किसानलाई उत्पादनको न्यूनतम आधार मूल्यबारे स्पष्टता दिने अपेक्षा गरिएको छ।
संघले नयाँ मूल्यअनुसार नै अण्डाको कारोबार गर्न सम्बन्धित सबै पक्षलाई अनुरोध गरेको छ। किसानबाट उत्पादित अण्डाको उचित मूल्य सुनिश्चित गर्दै उपभोक्तासम्म पनि उचित मूल्यमा अण्डा उपलब्ध गराउने गरी बजार व्यवस्थापन गर्नुपर्नेमा व्यवसायीहरूले जोड दिएका छन्।
नेपाल लेयर्स कुखुरापालक संघका सचिव मदन पोखरेलले जारी गरेको सूचनामा बैठकबाट प्राप्त राय, परामर्श तथा सिफारिसका आधारमा नयाँ फार्म समर्थन बिक्री मूल्य निर्धारण गरिएको उल्लेख छ।
संघका अनुसार उक्त मूल्य २०८३ भदौ ४ गतेदेखि लागू हुनेछ र चितवनलाई आधारमानी मूल्य निर्धारण गरिएको हो। नयाँ मूल्यले अण्डा उत्पादक किसानलाई उत्पादन लागतअनुसार उचित मूल्य प्राप्त गर्न सहयोग पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ।
